Buty startowe, nazywane też „superbutami”, łączą trzy rzeczy: bardzo lekką i sprężystą piankę, wysoką podeszwę i sztywną płytkę, najczęściej z włókna węglowego. Razem oddają więcej energii przy każdym kroku i pozwalają dłużej utrzymać tempo, zwłaszcza w drugiej połowie półmaratonu i maratonu.
Czy to but dla ciebie
Buty z płytką najbardziej pomagają przy szybkim, równym tempie. Im wolniej biegniesz, tym mniej z nich korzystasz, a ich wady zostają:
- są mniej stabilne. Wysoka, miękka pianka i wąska podeszwa gorzej trzymają stopę na zakrętach i przy zmęczeniu,
- szybciej się zużywają. Lekka pianka traci sprężystość szybciej niż w butach treningowych,
- są drogie. Nowe modele często kosztują ponad tysiąc złotych.
Dlatego większość biegaczy zakłada je na starty i kilka najważniejszych treningów przed nimi, a nie na codzienne kilometry. Jeśli dopiero zaczynasz, dobrze dopasowany but treningowy da ci więcej.
Na co patrzeć przy wyborze
Dystans. Na 5 i 10 km liczy się lekkość i szybka reakcja. Na maraton ważniejsza jest amortyzacja, która ochroni nogi przez ostatnie kilometry.
Waga. Najlżejsze modele ważą poniżej 130 g, typowe startówki maratońskie 160–215 g. Lżej nie zawsze znaczy lepiej: mniej pianki to mniej ochrony na długim dystansie.
Drop i stabilność. Większość startówek ma 4–8 mm dropu. Jeśli lądujesz na pięcie, szukaj modelu z wyższym dropem i szerszą podeszwą.
Dopasowanie. Cholewki startowe są cienkie i ciasne. But powinien trzymać śródstopie, ale nie uciskać palców po 30 km, gdy stopa puchnie.
Które modele polecają testerzy
adidas Adizero Adios Pro 4. Believe in the Run poleca go na zawody do maratonu włącznie, a RunRepeat wymienia go wśród butów z najlepszym zwrotem energii. To najczęściej polecana startówka w naszym rankingu.
Nike Vaporfly 4. Lekki (166 g) maratoński klasyk z 6 mm dropu. RunRepeat wskazuje go jako najlepszy but na zawody w swoim głównym zestawieniu.
Saucony Endorphin Pro 5. RunRepeat poleca go biegaczom lądującym na pięcie. Ma 8 mm dropu i jest jednym z cięższych modeli w tej grupie (215 g).
PUMA Deviate Nitro Elite 4. RunRepeat chwali go za trzymanie stopy. Waży 173 g i ma 8 mm dropu.
HOKA Cielo X1 3.0. Maksymalna amortyzacja: RunRepeat wymienia go wśród najlepiej tłumiących startówek, Outside Online nazywa go najbardziej sprężystym superbutem maratońskim.
ASICS Metaspeed Edge Tokyo i ASICS Metaspeed Ray. Najlżejsze propozycje: 159 g i zaledwie 129 g. Believe in the Run wskazał Metaspeed Ray jako najlepszy but startowy 2025 roku, ale Outside Online nie poleca go na maraton. To przykład, że lekkość ma swoją cenę.
Nike Streakfly 2. But na krótsze, szybkie biegi: 128 g, 4 mm dropu i niska amortyzacja. Believe in the Run wskazuje go jako najlepszy but do szybkości.
Jak zacząć biegać w startówkach
- Przetestuj je przed startem. Zrób w nich dwa albo trzy treningi tempowe i jedno dłuższe wybieganie, żeby sprawdzić, czy nic nie obciera.
- Nie zmieniaj wszystkiego naraz. Jeśli startówka ma inny drop niż twoje buty treningowe, łydki odczują to na zawodach.
- Oszczędzaj je. Trzymaj je na starty i kluczowe treningi, a na codzienne bieganie zostań przy butach treningowych.
Aktualny ranking startówek z cenami w polskich sklepach jest poniżej.
